Önemli Savaşlar
Malazgirt'ten İstanbul'un fethine — tarihin dönüm noktaları
Talas Savaşı
- Araplar (Abbasiler) + Karluklar, Çin'e (Tang) karşı kazandı.
- Türklerin İslamiyet'e geçiş sürecini başlatan savaştır.
- Kâğıt üretimi Çin dışına (Semerkant üzerinden İslam dünyasına) yayıldı.
Önemi
Türkler kitleler hâlinde İslamiyet'e yöneldi; kâğıt Çin dışında ilk kez Semerkant'ta üretildi.
Dandanakan Savaşı
- Selçuklular, Gaznelileri yendi.
- Büyük Selçuklu Devleti resmen kuruldu; Gazneliler yıkılış sürecine girdi.
Önemi
Büyük Selçuklu Devleti resmen kuruldu ('Devlet Kuran Meydan Muharebesi').
Pasinler Savaşı
- Selçukluların Bizans ile yaptığı ilk büyük savaş ve ilk zaferdir.
Önemi
'Yurt Tanıyan Savaş' olarak bilinir.
Malazgirt Savaşı
- Alp Arslan, Bizans İmparatoru Romen Diyojen'i yendi.
- Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı ('Yurt Açan Savaş'); Anadolu'nun Türkleşmesi başladı.
Önemi
Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı ('Yurt Açan Savaş').
Katvan Savaşı
- Büyük Selçuklu (Sultan Sencer), Karahıtaylara yenildi.
- Büyük Selçuklu Devleti'nin dağılma/çöküş süreci hızlandı.
Önemi
Büyük Selçuklu yıkılış sürecine girdi.
Miryokefalon Savaşı
- II. Kılıç Arslan, Bizans'ı yendi.
- Anadolu kesin olarak Türk yurdu oldu ('Yurt Tutan Savaş'); Bizans'ın Anadolu'yu geri alma umudu bitti.
Önemi
Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşti ('Yurt Tutan Savaş', 'Anadolu'nun Tapusu').
Yassıçemen Savaşı
- Anadolu Selçuklu (I. Alâeddin Keykubad), Harzemşahları (Celaleddin) yendi.
- İki Türk devleti zayıflayınca Moğollara karşı tampon ortadan kalktı.
Önemi
Moğollarla komşu olundu.
Kösedağ Savaşı
- Anadolu Selçuklu, Moğollara (İlhanlılar) yenildi.
- Anadolu Türk birliği bozuldu; beylikler dönemi ve Moğol tahakkümü başladı.
Önemi
II. Türk beyliklerinin kurulmasına yol açtı.
Ayn Calut Savaşı
- Memlükler (Kutuz, Baybars), Moğolları yendi.
- Moğolların yenilmezliği kırıldı; ilerleyişleri durduruldu, Mısır ve Suriye kurtuldu.
Önemi
Moğolları yenen tek Türk devleti Memlükler oldu.
Koyunhisar (Bapheus) Savaşı
- Osman Bey, Bizans'ı yendi.
- Osmanlı'nın Bizans'a karşı kazandığı ilk savaştır.
Önemi
İlk Osmanlı-Bizans savaşıdır.
Palekanon (Maltepe) Savaşı
- Orhan Bey, Bizans'ı yendi.
- İznik ve İzmit'in fethinin önü açıldı, Kocaeli yolu güvence altına alındı.
Önemi
Kocaeli Yarımadası'nın fethi tamamlandı.
Sırpsındığı Savaşı
- I. Murat, Haçlı ordusunu (Sırp-Macar) yendi.
- Osmanlı'nın Balkanlardaki ilk büyük Haçlı zaferidir.
Önemi
Haçlılarla yapılan ilk savaştır.
I. Kosova Savaşı
- I. Murat, Haçlı (Sırp) ordusunu yendi.
- Savaş meydanında I. Murat şehit oldu; Balkanlarda hakimiyet güçlendi.
Önemi
İlk kez top kullanıldı; I. Murat savaş meydanında şehit oldu.
Niğbolu Savaşı
- Yıldırım Bayezid, büyük bir Haçlı ordusunu yendi.
- Bulgaristan tam hâkimiyet altına alındı; Bayezid halifeden 'Sultan-ı İklim-i Rum' unvanını aldı.
Önemi
I. Bayezid halifeden 'Sultan-ı İklim-i Rum' unvanını aldı.
Ankara Savaşı
- Timur, Yıldırım Bayezid'i yendi ve esir aldı.
- Fetret Devri (1402-1413) başladı; Anadolu Türk birliği bozuldu, İstanbul'un fethi gecikti.
Önemi
Osmanlı 11 yıllık Fetret Devri'ne girdi.
Varna Savaşı
- II. Murat, Haçlı ordusunu yendi.
- Balkanlardaki Osmanlı üstünlüğü pekişti.
Önemi
II. Murat antlaşmayı bozan Haçlıları yendi.
II. Kosova Savaşı
- II. Murat, Haçlıları (Hunyadi) yendi.
- Balkanların Türk yurdu olduğu kesinleşti; Haçlılar taarruzdan savunmaya geçti.
Önemi
Türklerin son savunma, Haçlıların son saldırı savaşı.
İstanbul'un Fethi
- Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u fethetti; Bizans (Doğu Roma) sona erdi.
- Orta Çağ kapandı, Yeni Çağ başladı; Osmanlı imparatorluğa dönüştü.
- Surları yıkmada topun etkin kullanıldığı savaştır; Ortodoks kilisesi varlığını korudu.
Önemi
Orta Çağ kapandı, Yeni Çağ başladı; Osmanlı imparatorluk oldu.
Otlukbeli Savaşı
- Fatih, Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ı yendi.
- Doğu Anadolu'da Osmanlı hâkimiyeti güçlendi.
Önemi
Doğu Anadolu'da Osmanlı üstünlüğü sağlandı.
Çaldıran Savaşı
- Yavuz Sultan Selim, Safevi Şah İsmail'i yendi.
- Doğu ve Güneydoğu Anadolu Osmanlı'ya katıldı; İpek Yolu denetim altına alındı.
Önemi
Anadolu'da Safevi (Şii) tehlikesi önlendi.
Turnadağ Savaşı
- Yavuz, Dulkadiroğulları Beyliği'ni yendi ve ilhak etti.
- Anadolu Türk siyasi birliği büyük ölçüde tamamlandı.
Önemi
Anadolu siyasi birliği kesin olarak sağlandı.
Mercidabık Savaşı
- Yavuz, Memlükleri yendi; Suriye Osmanlı'ya katıldı.
Önemi
Memlüklere karşı ilk büyük zafer.
Ridaniye Savaşı
- Yavuz, Memlükleri kesin yenilgiye uğrattı; Mısır fethedildi, Memlük Devleti yıkıldı.
- Halifelik ve kutsal emanetler Osmanlı'ya geçti; Baharat Yolu denetime alındı.
Önemi
Halifelik Osmanlı'ya geçti; kutsal emanetler İstanbul'a getirildi.
Mohaç Meydan Savaşı
- Kanuni Sultan Süleyman, Macarları yendi.
- Tarihin en kısa meydan savaşlarından biridir (yaklaşık 2 saat); Macaristan'ın büyük kısmı Osmanlı'ya katıldı.
Önemi
Tarihin en kısa meydan savaşlarından biridir.
Preveze Deniz Savaşı
- Barbaros Hayreddin Paşa, Haçlı donanmasını (Andrea Doria) yendi.
- Akdeniz'de Türk hâkimiyeti sağlandı (28 Eylül Deniz Kuvvetleri Günü).
Önemi
Barbaros Hayrettin Paşa komutasında; 28 Eylül Donanma Günü'dür.
İnebahtı Deniz Savaşı
- Osmanlı donanması Haçlı donanmasına karşı yakıldı — büyük deniz kaybı.
- Donanma bir yıl içinde yeniden inşa edildi ('kaptanlar gitti, gemiler yapılır').
Önemi
İlk büyük deniz yenilgisi; donanma kısa sürede yeniden inşa edildi.
Haçova Meydan Savaşı
- III. Mehmet, Avusturya (Haçlı) ordusunu yendi.
- Osmanlı'nın kazandığı son büyük meydan savaşıdır.
Önemi
III. Mehmet 'Eğri Fatihi' unvanını aldı.
II. Viyana Kuşatması
- Osmanlı, Avusturya-Lehistan (Kutsal İttifak) karşısında bozguna uğradı.
- Gerileme Dönemi başladı; Karlofça Antlaşması'na (1699) giden süreç açıldı.
Önemi
Kutsal İttifak kuruldu; gerileme sürecini başlattı.
Çeşme Deniz Savaşı
- Rusya, Osmanlı donanmasını Çeşme'de baskınla yaktı.
Önemi
Rusların Akdeniz'e inme gücünü gösterdi.
Nizip Savaşı
- Osmanlı, isyan eden Mısır Valisi Kavalalı'nın oğlu İbrahim Paşa'ya yenildi.
- II. Mahmut savaşın sonucunu duyamadan öldü.
Önemi
Mısır Sorunu'nu Avrupa gündemine taşıdı.
Sinop Baskını
- Rus donanması Osmanlı filosunu Sinop'ta yaktı.
- Bu baskın İngiltere ve Fransa'nın Kırım Savaşı'na girmesine yol açtı.
Önemi
Kırım Savaşı'nda İngiltere-Fransa'nın Osmanlı yanında savaşa girmesine yol açtı.
Kırım Savaşı
- Osmanlı + İngiltere + Fransa + Piyemonte, Rusya'yı yendi.
- Osmanlı ilk dış borcu bu savaşta aldı (1854).
- Paris Antlaşması (1856) ile Osmanlı bir Avrupa devleti sayıldı ve toprak bütünlüğü güvenceye alındı.
Önemi
Osmanlı ilk kez dış borç aldı; Avrupa devleti sayıldı.
93 Harbi (Osmanlı-Rus Savaşı)
- Osmanlı, Rusya'ya ağır bir yenilgi aldı (hem doğu hem Balkan cephesi).
- Ayastefanos ardından Berlin Antlaşması imzalandı; büyük toprak kaybı ve Balkan göçleri yaşandı.
- II. Abdülhamit bu yenilgiyi bahane ederek Meclis-i Mebusan'ı kapattı (İstibdat).
Önemi
Ayestefanos ve Berlin Antlaşmaları imzalandı; Balkanlardan göçler başladı.
